De bevalling

Tussen de 37 weken en 42 weken zwangerschapsduur mag je onder onze begeleiding thuis of poliklinisch bevallen.

De verloskundige bewaakt tijdens de bevalling de conditie van moeder en kind en het normale verloop van de bevalling. Bij zowel een thuisbevalling als bij een ziekenhuisbevalling bellen wij in de laatste fase van je bevalling een kraamverzorgster om ons te assisteren. Zodra wij vinden dat er extra bewaking of medisch ingrijpen nodig is, bijvoorbeeld omdat je kindje in het vruchtwater heeft gepoept of de bevalling te lang duurt, dragen we de zorg over aan de gynaecoloog in het ziekenhuis.

Begint je bevalling voor 37 of na 42 weken, dan vindt je bevalling in het ziekenhuis plaats onder begeleiding van de gynaecoloog. Heb je voor 37 weken vermoedelijk gebroken vliezen of weeën? Neem dan direct contact met ons op. Wij beoordelen of de bevalling wellicht begonnen is en zullen je in dat geval doorverwijzen naar de gynaecoloog.



Thuis of ziekenhuis

Als er geen medische reden is om in het ziekenhuis te bevallen mag je, vanaf 37 weken zwangerschap, zelf kiezen waar je onder onze begeleiding bevalt; thuis of poliklinisch in het ziekenhuis. Het is de bedoeling dat je gedurende de zwangerschap samen met jouw partner bepaalt wat voor jullie de beste plaats is om te bevallen. Welke keuze je ook maakt, het is voor ons het belangrijkst dat jij en je partner je prettig en veilig voelen op de plaats waar de bevalling plaatsvindt. De beslissing waar je gaat bevallen kun je nog nemen of veranderen tijdens de bevalling.

Thuis Thuis ben je in je eigen omgeving en voel je je vertrouwd. Dit kan een positieve invloed hebben op de bevalling. Jij en je partner hebben thuis vaak wat meer grip op de omstandigheden rondom je bevalling. Thuis bevallen is net zo veilig als bevallen in het ziekenhuis.

Ziekenhuis Het eerste deel van een poliklinische bevalling is gelijk aan dat van een thuisbevalling. We komen altijd eerst bij je thuis om te kijken hoever de bevalling is gevorderd en bepalen dan wanneer we het beste naar het ziekenhuis kunnen gaan. Wij gaan met je mee en zullen de bevalling in het ziekenhuis verder begeleiden. Wanneer alles naar wens verloopt ga je ongeveer 2 à 3 uur na de bevalling met jullie zoon of dochter weer naar huis. Als je kiest voor een poliklinische bevalling, dan huur je een verloskamer in het ziekenhuis, waarvoor je meestal een eigen bijdrage moet betalen (afhankelijk van je zorgverzekering). Met de gynaecologen en kinderartsen van het Maasziekenhuis in Boxmeer hebben we een verloskundig samenwerkingsverband. Dit komt ten goede aan de zorg die we je kunnen geven in dit ziekenhuis. (Kijk voor meer informatie over het  VSV op http://www.boxmeerbevaltbeter.nl.) Beval je liever in Nijmegen, dan is er de mogelijkheid om in het Geboortehuis NEO te bevallen. Dit is het geboortehuis grenzend aan het CWZ. Ook kun je in het UMCN St. Radboud of in ziekenhuis Bernhoven in Uden bevallen. We bespreken je voorkeur op het spreekuur.

Een extra optie als je kiest voor een poliklinische bevalling in het Maasziekenhuis is de VIP:  Vroegtijdige Inzet Partusassistentie. 

Per 1 april 2014 is het mogelijk om al eerder voor de bevalling in de kraamsuite van het Maasziekenhuis te verblijven. Je wordt daarbij begeleid door een kraamverzorgende onder supervisie van een van ons, de eerstelijns verloskundige.  
 
Wat is VIP? 
Tot voor kort was de afspraak, als je poliklinisch wilde of moest bevallen, je pas bij een bepaald aantal centimeter  ontsluiting naar de open verloskamer mocht komen. Je eigen verloskundige bleef er dan bij en zij riep de kraamverzorgende op. In het geval van VIP kun je nu al eerder in het bevallingsproces naar de kraamsuite komen en wordt je begeleid door een kraamverzorgende. De kraamverzorgende staat onder directe supervisie van ons belt  ons zo nodig om te komen, net zoals bij een thuisbevalling. De VIP door een kraamverzorgende is een aanvullende service voorafgaand aan de gebruikelijke bevallingsassistentie. Deze vroegtijdige inzet van de kraamverzorgende zal voornamelijk bestaan uit emotionele ondersteuning tijdens de bevalling. Dat gebeurt vooral in de vorm van rustig en aandachtig aanwezig zijn. Maar ook bijvoorbeeld door massage, door motivatie of te helpen op een positieve manier de weeën op te vangen. En heb je behoefte om samen met je partner te zijn, dan is de kraamzorgverzorgende in ieder geval in de buurt. En dat geeft een gerust gevoel!  
 
De kraamverzorgende is ook aanwezig bij je bevalling om de verloskundige te kunnen assisteren. In die situaties moet ze snel en kundig kunnen handelen. De kraamverzorgenden worden hierin geschoold en getraind en kunnen je de zorg en begeleiding geven die nodig is in allerlei situaties. 
 
Indien je tijdens de bevalling gebruik wilt maken van deze VIP bespreek dit dan met ons. Wij zullen dan contact opnemen met het ziekenhuis en de kraamzorgaanbieder en zullen je het verdere verloop uitleggen. Afhankelijk van de situatie gaat je  verloskundige met je mee naar het ziekenhuis of ontmoet je de kraamverzorgende in het ziekenhuis.  
  
Kosten en vergoeding 
De uren voor VIP worden door je zorgverzekeraar vergoed. Dit zijn zogenaamde bevallingsuren die los staan van de kraamzorguren en gaan dus niet af van de gewone zorguren. Het gebruik van een kraamsuite in het Maasziekenhuis Pantein is kosteloos. Voorwaarde is wel dat er een kamer beschikbaar is. Dit is dus afhankelijk van de drukte in het ziekenhuis. De verloskundige zal met het ziekenhuis bellen of een VIP in het ziekenhuis mogelijk is. Zo niet dan kan de kraamzorg natuurlijk wel thuis de VIP verlenen. Deze vroegtijdige begeleiding door een kraamverzorgende kan natuurlijk ook in de thuissituatie plaats vinden als je graag thuis wil bevallen! Heb je vragen over de begeleiding thuis, vraag het ons dan gerust! 
 
Langer verblijf na de bevalling in het Maasziekenhuis  

In principe ga je twee uur na de poliklinische bevalling naar huis. Als je na 20.00 uur bevalt, is er de mogelijkheid te overnachten in de kraamsuite. Voorwaarde is wel dat er een kamer beschikbaar is. Wij zullen naar deze mogelijkheid vragen. Je partner of een ander familielid dient dan tevens te blijven, zodat je niet alleen bent met je pasgeboren baby. Voor hen is er een slaapbank aanwezig. Het is eenzelfde situatie als thuis waar de kraamverzorgende en je eigen verloskundige de verantwoordelijkheid over jou en je baby hebben. Jij en je baby worden overdag dus gewoon door de kraamverzorgende verzorgd en je krijgt in principe geen hulp vanuit het  ziekenhuis. Mochten er later die avond of ’s nachts problemen optreden, dan bel je met ons. De kraamverzorgende maakt hierover goede afspraken voordat zij vertrekt.  
 
’s Morgens rond 8.00 uur hervat de kraamverzorgende de zorg weer en begeleidt jullie naar huis. Tegen betaling kun je gebruik maken van een ontbijt in het ziekenhuis. Dit ontbijt wordt verzorgd door de roomservicemedewerker van de kraamafdeling.
 
De VIP kan ook bij een thuisbevalling ingezet worden.


Wanneer bel je ons

Weeën
Weeën zijn pijnlijke samentrekkingen van de baarmoeder die ontsluiting veroorzaken. In de zwangerschap en vooral aan het eind daarvan, kun je de zogenoemde "harde buiken" hebben. Ook dit zijn samentrekkingen van de baarmoeder, maar meestal niet pijnlijk. Dit is normaal en we noemen dit ook geen weeën. Helemaal aan het eind van de zwangerschap, in de periode dat je de bevalling kunt verwachten, gaan die harde buiken over in voorweeën. Voorweeën kunnen wel pijnlijk zijn, maar komen onregelmatig en zijn kort van duur. Ze zijn belangrijk omdat ze de baarmoedermond soepel maken. Deze voorweeën kunnen soms wel een week duren. De ene dag zijn ze wat sterker en hinderlijker dan de andere dag. De overgang van voorweeën naar ontsluitingsweeën is vaak moeilijk te herkennen. Zolang je nog twijfelt, heb je nog geen echte weeën. Het is dan ook beter om niet direct bij de eerste wee te denken dat de bevalling begonnen is. En zeker niet om met de klok in de hand op de volgende wee te gaan wachten. Het kan allemaal zelfs nog wel weer afzwakken. Zoek tijdens de voorweeën of bij twijfel zoveel mogelijk afleiding, neem een warm bad, een warme douche of een warme kruik en 2 paracetamol. Als het nacht is, probeer dan nog te gaan slapen. Als de weeën doorzetten merk je dat vanzelf. Worden ze toch wel erg pijnlijk, probeer je dan goed te ontspannen. Ook dan helpt een warm bad of een warme douche en kies een houding die je op dat moment het prettigst vindt. Probeer rustig adem te halen zoals  je bij de zwangerschapsgym of yoga geleerd hebt. De taak van de aanstaande vader bestaat natuurlijk uit het ondersteunen van de aanstaande moeder. Geef duidelijk aan wat je wel of niet fijn vindt. Het is nu ook tijd om iemand op de klok te laten kijken hoe snel de weeën komen. Kwamen de weeën eerst om de 10 minuten en later om de 8 minuten, misschien nu al om de 5 à 6 minuten. Langzamerhand zullen ze sneller komen, langer duren en krachtiger worden.
 
Wanneer bellen?
1e kind: een richtlijn is, wanneer de weeën 2 tot 3 uur lang om de 4-5 minuten komen, welke ± 1 minuut aanhouden en echt pijnlijk zijn. Kun je de weeën nog goed opvangen? Dan is het op dat moment niet persé nodig om al te bellen. Bel ons wanneer jij het echt nodig vindt. Wij spreken dan af op welk tijdstip we komen kijken. Ben je al eens bevallen: bel dan wanneer je een uur lang goede weeën om de 5 minuten hebt, welke ±1 minuut aanhouden en echt pijnlijk zijn. Als je al eerder denkt dat het nodig is om te bellen (omdat de vorige bevalling erg snel ging) dan kan dat natuurlijk ook.
 
Het breken van de vliezen
Meestal breken de vliezen als je al een flink aantal uren weeën hebt en er al wat ontsluiting is. Maar in 10% van de gevallen breken de vliezen terwijl je verder nog helemaal niets voelt. Het enige dat je merkt, is dat je vocht verliest. Normaal is vruchtwater kleurloos. Soms komt het samen met de slijmprop of is het een beetje roze doordat het vruchtwater gemengd is met een beetje bloed. Meestal zweven er witte vlokjes in (huidsmeer van de baby). Als je merkt dat je vruchtwater verliest, kijk dan altijd even wat voor kleur het heeft. Is het inderdaad helder met vlokjes of een beetje roze en heb je op het spreekuur te horen gekregen dat het hoofdje van de baby ingedaald is, dan kun je jezelf verschonen en gewoon verder gaan met de dingen waar je mee bezig was. Je moet alleen niet meer in bad gaan. Als de vliezen ’s nachts breken, probeer dan nog verder te gaan slapen. Het kan nog wel 24 uur of langer duren voordat de weeën beginnen. De volgende dag om 8 uur bel je ons op 0485-451511, optie 1 (spoed), om te laten weten dat je vliezen gebroken zijn. Als de vliezen overdag breken moet je altijd bellen. Is het vruchtwater normaal van kleur, maar heb je op het spreekuur te horen gekregen dat het hoofdje van de baby helemaal niet is ingedaald, dan moet je, als het kan, onmiddellijk gaan liggen en ons bellen. Als dit niet kan (omdat je bijv. in de supermarkt bent), ga dan rustig, maar wel direct naar huis. Ga liggen en bel ons meteen. Het zou namelijk kunnen gebeuren dat bij het breken van de vliezen de navelstreng langs het hoofdje van de baby zakt. We komen na je telefoontje zo snel mogelijk naar je toe. Het vruchtwater kan ook groen, geel of bruin zijn. Dit betekent dat de baby er in gepoept heeft. Neem in dat geval altijd direct contact met ons op. We komen dan bij je thuis om naar het vruchtwater te kijken en de hartslag van de baby te controleren. We verwijzen je daarna naar het ziekenhuis en de gynaecoloog zal de bevalling begeleiden.
 
Bloedverlies
De laatste weken van de zwangerschap, maar ook tijdens de bevalling, kun je bloederige en/of slijmerige afscheiding verliezen. Dit heet de slijmprop. Dit betekent niet dat de bevalling begonnen is. Het is wel een teken dat de baarmoedermond aan het rijpen is. Voor het verliezen van de slijmprop hoef je geen contact met ons op te nemen.
Het kan in een enkel geval gebeuren dat je ruim bloedverlies hebt. Daarmee bedoelen we meer dan een normale menstruatie. Dit is een reden om direct contact met ons op te nemen.
 


Voorbereidingen

Of je nu thuis wil bevallen of in het ziekenhuis, zorg dat je de volgende spullen, vanaf 37 weken, klaar hebt (staan).
  • een zeiltje op het matras van schouders tot voeteneind, of een matrasbeschermhoes
  • klossen onder het bed. Het bed moet een minimale hoogte hebben van 75 cm
  • kraampakket  (niet uitpakken)
  • 2 emmers
  • 1 grote vuilniszak
  • minimaal 10 katoenen hydrofiel luiers
  • voor de baby: kleertjes, een omslagdoek en een mutsje
  • een po, deze kun je lenen bij Hartingbank of thuiszorgwinkel
  • 1 rol toiletpapier
  • een digitale thermometer (geen oorthermometer)
  • 2 kruiken (geen pittenzakken of rubberen kruiken)
  • een verplaatsbare lamp, bv. een zaklamp
  • een fototoestel
een tas met spulletjes die je mee kan nemen wanneer je naar het ziekenhuis wil of moet met daarin:
  • kleertjes voor de baby
  • kleren voor jezelf en toiletartikelen
  • lijstje met telefoonnummers
  • fototoestel
  • maxi cosi met voetenzak of omslagdoek
  • 2 euro muntstuk voor een rolstoel
Doe 's avonds en 's nachts een buitenlamp aan zodat we jullie huis makkelijker kunnen vinden.
Kies je ervoor om thuis te bevallen, zorg er dan voor dat de kamer waar je gaat bevallen een temperatuur heeft van ongeveer 21 graden.



Pijnbestrijding

Pijn tijdens de bevalling
Nu je zwanger bent, ga je je misschien een paar dingen afvragen, bijvoorbeeld over pijn bij de bevalling: Hoe erg zal die zijn? Wat als je er niet tegen kunt? Kun je dan iets tegen de pijn krijgen? Bevallen doet pijn. Daar kan niemand omheen. Maar elke bevalling is anders en de ene vrouw kan gemakkelijker met de pijn omgaan dan de ander. Hoeveel pijn jij zult hebben, kan dus niemand voorspellen. Maar maak je vooral niet te veel zorgen: er zijn allerlei manieren om de pijn te verzachten. Met en zonder medicijnen. Thuis of in het ziekenhuis.

Dit kun je zelf al voor de bevalling doen
Regel dat er iemand bij je is om je te steunen. Bereid je goed voor. Lees folders, tijdschriften en boeken over bevallen. Stel je vragen aan je verloskundige. Wij raden iedereen aan een zwangerschapscursus te volgen. Dat zorgt er allemaal voor dat je je straks beter kunt ontspannen, waardoor je minder last hebt van de pijn. Je weet dan wat er kan gebeuren en wat je zelf kunt doen. Dat geeft je meer controle en meer vertrouwen dat je de bevalling aan kunt.
 
Wat kun je thuis doen tegen de pijn?
Warmte:  een warme kruik, een warm bad of een lange warme douche kan verlichting geven. Zorg voor een zitje onder de douche zodat je dit wel even vol kan houden.
Massage: laat als je dat wilt je partner je rug masseren net boven of op je stuitje. Vooral bij rugweeën kan dit helpen.
Ademhalingstechnieken: in het begin is de buikademhaling een prima manier om de weeën op te vangen. Later zal je meer moeten gaan puffen.
Houding: verander regelmatig van houding. Blijf niet continu in dezelfde houding liggen, staan of zitten.
Geboorte-TENS (Transcutane Elektrische NeuroStimulatie): via een apparaatje geef je jezelf kleine stroomstootjes. Via elektrodes, die op je rug geplakt zitten, gaan de stroomstootjes je lichaam binnen. Dat geeft een prikkelend of tintelend gevoel. De geboorte-TENS neemt de pijn niet helemaal weg maar vermindert de pijn bij sommige vrouwen wel. Kijk voor meer informatie, het kopen of het huren van een geboorte-TENS op http://www.geboortetens.nl.

Wat kun je in het ziekenhuis krijgen tegen de pijn?
Je kunt ook medicijnen tegen de pijn krijgen. Voor pijnbestrijding met medicijnen moet je altijd naar het ziekenhuis. Dat betekent dat de gynaecoloog van het ziekenhuis de zorg over de bevalling zal overnemen. De reden is dat bij toediening van medicijnen je eigen conditie en de conditie van je kindje moeten worden bewaakt. De volgende behandelingen kun je krijgen tegen de pijn:

Ruggenprik (´epiduraal´) Verdovende vloeistof wordt in de wervelkolom gespoten. Hier lopen zenuwen die pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem vervoeren. Als deze zenuwen worden uitgeschakeld, voel je de pijn van de weeën niet meer. Behalve pijnzenuwen lopen in deze ruimte ook zenuwen die de spieren in het onderlichaam aansturen. Na een ruggenprik kan dus ook de spierkracht in de benen tijdelijk afnemen; bovendien krijg je minder gevoel in benen en onderbuik.
Er wordt tegenwoordig naar gestreefd om 7 dagen per week, 24 uur per dag de mogelijkheid voor een ruggenprik te bieden.

Voordelen:
  • De meeste vrouwen (95%) voelen helemaal geen pijn meer tijdens de weeën.
  • Voor zover bekend heeft een ruggenprik geen nadelige gevolgen voor het kind of het geven van borstvoeding.
  • Je wordt niet slaperig of suf van een ruggenprik en maakt de bevalling dus helemaal mee.
Nadelen:
  • Heel soms werkt een ruggenprik maar aan 1 kant en bij ongeveer 5% van de vrouwen wordt de pijn niet of nauwelijks minder.
  • De bevalling, vooral het persen duurt vaak langer omdat het medicijn moet uitwerken. Dit leidt vaker tot een infuus met een weeënstimulerend middel en/of een kunstverlossing (vacuümpomp of keizersnede).
  • Om complicaties te voorkomen krijg je zowel een infuus als een blaaskatheter.
  • Je mag je bed niet uit, omdat je minder gevoel in je benen hebt. Dat komt langzaam weer terug nadat de toediening van de medicijnen is stopgezet.
  • Er kan koorts tijdens de bevalling ontstaan wat soms leidt tot opname van de pasgeborene.
  • Een zeldzame, maar erg vervelende complicatie, is hoofdpijn. Deze hoofdpijn treedt meestal pas de volgende dag op. In de helft van de gevallen zijn eenvoudige maatregelen als rust, medicijnen en veel drinken voldoende om de klachten te verhelpen.
  • Je kunt jeuk krijgen.
Pethidine Een injectie in je been of bil met een vorm van morfine. Deze pijnstiller haalt niet de gehele pijn weg, maar deze wordt meestal wel veel draaglijker. Vaak zorgt pethidine voor net wat meer ontspanning waardoor de ontsluiting sneller kan vorderen. Pethidine werkt ongeveer 2-4 uur.

Voordelen:
  • Je kunt slaperig worden van pethidine, of zelfs in slaap vallen. Dat kan prettig zijn als je moe bent van de weeën: dan kun je even uitrusten.
  • Door de pijnstillende werking kan je de pijn beter opvangen en daardoor schiet de ontsluiting vaak sneller op.
Nadelen:
  • Slechts 25-50% van de vrouwen vindt dat de pijn verminderd.
  • Je kunt misselijk, suf en slaperig worden. Het kan zijn dat je de geboorte daardoor minder bewust meemaakt.
  • Ook je kindje kan suf worden van pethidine. Daardoor kan het meer moeite hebben met ademhalen na de geboorte, vooral als de pethidine nog vrij kort voor de geboorte is gegeven. Soms hebben baby’s een injectie nodig om weer goed te kunnen ademhalen.
  • Na het gebruik van pethidine verloopt de eerste keer borstvoeding geven kort na de bevalling soms wat moeizamer.
Zoals je kan lezen zijn er voordelen, maar ook een aantal nadelen aan pijnstilling. Toch kun je het soms echt nodig hebben. In dat geval hoef je zeker geen discussie met ons aan te gaan! Als jij graag pijnstilling wil en het medisch mogelijk en verantwoord is, zullen we er alles aan doen om het voor je te regelen!
 


Geboorteplan

In een geboorteplan beschrijf je jouw wensen rondom de bevalling. Sommige vrouwen vinden het fijn om zich zo alvast voor te bereiden op de bevalling. Het is bedoeld om de verloskundige en andere zorgverleners te laten weten wat je belangrijk vindt, wat jouw ideeën en wensen zijn en hoe jij graag wilt dat mensen met je omgaan. Tegelijk is het een manier om met je partner te bespreken wat jullie verwachtingen zijn van de bevalling en van elkaar. Door een geboorteplan blijf je betrokken bij de dingen die tijdens de bevalling gebeuren en de beslissingen die genomen worden. Ook op momenten dat je zelf niet goed kunt vertellen wat je wilt. Voor hulp en uitleg bij het schrijven van een geboorteplan kan je terecht op de volgende website: http://deverloskundige.nl/bevalling/tekstpagina/30/geboorteplan/ . Bespreek je geboorteplan met ons, zodat wij je verdere uitleg kunnen geven en samen kunnen bepalen of je wensen haalbaar zijn.